کد خبر: 2251
ف
عضو گروه فلسفه دین دانشگاه تهران:
عقل حسابگرِ دکارتی عشق را نمی فهمد/ تفاوت لذت و شادی
امیرعباس علی زمانی گفت: با نگاه دکارتی رابطه انسان ها ابزاری و حساب گرانه می شود. عقل حسابگر دکارتی عشق را نمی فهمد. بلکه عقل سرخ به تعبیر سهروردی یا همان حکمت این توانایی را دارد.

به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست «فلسفه عشق، از عشق انسانی تا عشق عرفانی» شنبه، ۳۰ اردیبهشت با سخنرانی امیرعباس علی زمانی در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی برگزار شد.
وی در ابتدا با اشاره به تفاوت زیبایی های حسی و زیبایی های غیر حسی عنوان کرد: اصل زیبایی ها مربوط به تفکر است. از آن بالاتر زیبایی دل. همه هدف ما همین است که به این مرحله برسیم. رسیدن به زیبایی های دل بالاتر از استدلال های فلسفی است. هدف نماز و عبادات نیز روشن شدن دل است. در قرآن برای دل از تعابیر قلب و فؤاد و لب استفاده شده است.
وی در ادامه با ذکر این نکته که فلسفه ابن سینا بسیار والاست، گفت: فلسفه نهایتاً به این جا می رسد که خدا واجب الوجوب است و بدون خدا تسلسل خواهیم داشت وخدا علت العلل و علت غایی است. اما تا به حال کسی را دیده اید که مثلا در قنوت بگوید ای واجب الوجود و اشک از چهره اش بیاید؟ اما در شعر موسی و شبان غرق در خداوند شدن را کاملاً حس می کنیم. الفاظی مثل قند، شکر، شیرین و تعابیری از این دست در مثنوی و غزلیات چرا این قدر زیاد است؟ چون خداوند چشیدنی است.
دانشیار دانشگاه تهران افزود: در روایات داریم که اگر مردم گناه نکنند صدای ملائکه و جبرئیل را می شنوند. اگر کینه ها، هوس ها و .. نباشد پرده ها کنار می رود و انسان خیلی چیزها را می بیند. عصر مدرن از دکارت به این طرف می خواهد همه چیزها را با فرمول های ذهنی تبیین کنند. ذهن به معنی Mind و عقل ریاضی.  این مسأله از جهتی خوب است که مبهم و راز آلود نیست. اما بخشی از وجود انسان این گونه رها می شود. ذهن انسان بزرگ ترین ماشین ها را می سازد، ولی این انسان لذت عمیق و روح ندارد و صرفا یک ماشین است. میان دو کلمه Pleasure و  happiness  تفاوت وجود دارد؛ لذت با شادی متفاوت است. شادی رضایت را در پی دارد. بشر امروز سرشار از لذات است ولی راضی نیست. افرادی را می بینید که درآمد بالا، علم بالا و خانه خوب دارند، اما بدون احساس و درک و تهی هستند.
وی در ادامه گفت: انسان مدرن ذهنش مانند هاردی پر از اطلاعات است. یک ماشین دقیق و منظم است، اما شور و حرارت انسانی برای زیستن در او نیست. با نگاه دکارتی رابطه انسان ها ابزاری و حساب گرانه می شود و این مهم می شود که چه چیز نصیبم می شود. اشعار مدرن را ببینید. سرد و مختصر هستند. اما شعر طوطی و بازرگان مولانا را نگاه کنید. شب شروع می شود و صبح تمام می شود. این کار دل است. معنا کار دل است.
علی زمانی در ادامه افزود: تمام عبادات برای تقویت و به کار افتادن دل است. انبیاء برای به کار انداختن دل آمده اند. عشق یک فضیلت است. چون کانون معنا را زنده می کند. مولانا که فردی عابد، فقیه، سخنور و ... بود، چرا می گوید مرده بدم زنده شدم؟ چون دل او مرده بود. عاشق کسی است که کانون دل او فعال می شود. از عشق مهم تر نگاه عاشقانه است که موجب می شود عالم را جور دیگر ببینیم.
عضو گروه فلسفه دین دانشگاه تهران گفت: کارکرد دیگر عشق شستشو و زلال کردن انسان است. عاشق فردی صاف و زلال است. می گویند کودکان از همه زلال تر اند چون دلی هستند و خود واقعی خودشان هستند. مرگ آگاهی نیز شبیه به عشق است و انسان ها را صمیمی می کند. پندارها را پاره می کند و باعث می شود خود واقعی انسان ظهور کند. عشق کانون معنا را فعال می کند در نتیجه گرما حرارت و امید تولید می شود. عقل حسابگر دکارتی عشق را نمی فهمد. بلکه عقل سرخ به تعبیر سهروردی یا همان حکمت این توانایی را دارد. با دل خندیدن، گریستن و فهمیدن خیلی تفاوت دارد. پیغمبر با دل توانسته به جایگاه پیغمبری برسد. می گوید سلمان چیزهایی می داند که ابوذر نمی داند. آیا سلمان هگل و ... خوانده است؟ خیر. پیغمبر دل این افراد را فعال می کند ما باید برنامه برای دل مان داشته باشیم.
وی در پایان با اشاره به این نکته که چگونه می توان این کانون را فعال کرد، افزود: این بحث عرفان است و دو سوال اساسی این جا مطرح می شود. یکی این که از کجا آغاز کنیم و دیگر آن که چه باید بکنیم. عرفان خراسانی و کل ادبیات عاشقانه ما به دنبال تحریک دل است و یک راه هم بیشتر ندارد و آن اینکه هر کسی خودش راه خودش را باید از درون خویش پیدا کند و پیش برود. تا کانون وجودی درون انسان فعال نشود نه مدرک به درد می خورد نه پول و نه ... . همه این ها تا مدتی حس خوبی به انسان می دهند، اما هیچ کدام ماندگاری در انسان ندارد. عرفان جستجوی معنا است و آغاز آن این است که دانستنی نیست بلکه چشیدنی است. شنیدنی نیست بلکه دیدنی است.
 

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد

ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر

نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید

آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد

تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم

دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند

آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده

مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند

«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵

واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند

کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد

اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد

رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم

وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم

ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است

توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه

قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران

سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد

وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد

کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد

حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور

اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت‌ مطالعاتی

توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور

ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون‌ کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد

دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری

تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت

دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد

علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟

پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم

کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی

ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت

دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد

جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد

آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته

شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟

مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد

هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد

وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست

آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن

سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد

تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی

اسامی ‌معرفی‌شدگان رشته‌های خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد

تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود

گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید

فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد

نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت

تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی

تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت‌ در سالروز ولادت حضرت زینب(س)

آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد

خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است

واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده

ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت

«بی‌نام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد می‌کند!

«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!

موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!

سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت می‌دانست

ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند

جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید

خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود

بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری

چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است

فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد

سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر

الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟

مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه

بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند

حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد

وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند

ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود

نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی

اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد

تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر

لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد

شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟

اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد

اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای

برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد

تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان

سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت

ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون‌ کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد

نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید

تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی

فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد

حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷

آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد

اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت‌ مطالعاتی

واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده

ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت

خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است

توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور

برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور

دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری

سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد

آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد

جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد

وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست

تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود

مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد

هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد

آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن

کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی

دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد

ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت

پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم

علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟

تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی

آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته